Een ieder die én Brit is én niet een Highlander is. Het woord is afgeleid van Saxon. De herkomst van de Schotten is divers, maar het zijn in ieder geval geen gemigreerde Duitsers of Fransen. Op zich leuk is dat de kloof tussen Highlander en Lowlander minstens even groot is als tussen Schot en Engelsman. Wie waren instrumenteel in de Clearances? Edelen uit de Lowlands en Clan-leiders die een levensstijl wilden zoals de adel in de Laaglanden, met een pied-a-terre in Londen.

Zinnebeeld van romatische Flora in Schotland: een verdwaald groepje pijnbomen naast een lochan op Rannoch Moor. "The last remnants of the Caledonian Forest" als meest populaire onderschrift bij een kalenderplaatje. Hoe dramatisch ook, eigenlijk is het een heel algemene boom: Pinus Sylvestris. Komt op deze geografische hoogte voor tot en met Siberie. Kan tegen arme grond en lage temperaturen. De kronkelige vorm komt door weer en wind. In meer gunstige omstandigheden groeit de boom met een prachtige rechte stam en werd dan ook gebruikt voor masten van zeilschepen. Vergelijk hem eens met de Corsicaanse den, die soms kathedralen vormt van kaarsrechte stammen en op een veel gunstiger positie groeit. In de Hollandse duinen vind je beide soorten, maar de Corsicaanse dennen vallen op door hun geconcentreerde aanplant. Hun sterke punt (de beste boom in Schotland voor masten) betekende ook ontbossing op grote schaal. Het is niet alleen de schuld van de schapen dat het Caledonian Forest weg is. Mooi overgebleven bos: Rothiemurchus Forest bij de Lairg Ghru.

Shieling

Zomerverblijf "auf der Alm". Als de sneeuw smolt dreef de keuterboer het vee naar de zomerweiden. De herders leefden in de eenvoudige onderkomens tot de sneeuw terugkwam. Je vind ze dan ook op hogere plekken in met name zijdalen. Het dak werd van takken en plaggen elk jaar opgebouwd, wat nu nog overblijft zijn de muren

Tja, ook het "vernacular" mag niet ontbreken. Schots, "Broad Scots" klinkt vaak als Nederlands. Shite is dus Schijt. Eigen vindplaats: Ben .... Boven Loch Tay, waar in oktober de cairn opdook uit dichte mist. Van een afstand klonk het: "F**g Hell! That's a pile of Shite!". Een groep Schotten die zich verwonderden over een hoop .... naast de cairn. En een pret dat ze hadden: heerlijk volk die Schotten.

'Eilan a cheo'of Eiland van de mist. Skye komt van het Norse, 'skuy' wat wolk betekent. Als je Skye niet ziet, dan regent het. Als je Skye ziet, dan gaat het regenen. Flauw maar waar, net in het pad van de Atlantische depressies. Mooie wandeling om Skye te zien: rondje langs de kust van Ratagan SYHA naar Glenelg. Pas op dat je in het bos niet verdwaalt, maar het is mogelijk. Ik heb het gedaan. Onderweg prachtige brochs. Pal daarna ga je het bos in en loop je kans in aanplant vast te lopen. Gewoon ploeteren, op een gegeen moment sta je op het strand. Aan de andere kant van het water: SKYE! Prachtig gewoon, lekker genieten en je voorbereiden op de volgende puzzle: terug zien te komen naar je beginpunt. Ik kwam aan als een verzopen kat, in oktober. Na wat gekocht te hebben in het winkeltje werd ik door de dame van de winkel in haar keuken neergezet, kreeg thee en koekjes. Haar broers kwamen erbij, nog wat thee en daarna een lift naar Ratagan. Schotland weet je wel.

Spaghnum Moss

Maandverband vergeten? Op Rannoch Moor geen probleem. Spaghnum in overvloed, en dat heeft antiseptische eigenschappen. Op een wond geplaatst een pleister die infectie voorkomt,een medicinale plant bij uitstek. Geen wapengekletter of schaafwondje meegemaakt? Dan nog een nuttige plant als het drinkwater op is en er geen stromend water te vinden is. Vind een poel met Spaghnum en je kunt het (redelijk zeker) drinken zonder heel erg ziek te worden. Het beschermt natuurlijk niet tegen parasieten zoals Giardia (zelf opgelopen, niet erg, wel lastig).